Theo Francken na Pano-reportage: “Alles is correct verlopen”

De aanleiding voor de snelle investeringen in drone-defensie was een uitzonderlijke piek in incidenten afgelopen najaar. Hoewel er ook vals positieve meldingen waren, wees de minister op de ernst van de situatie: “Er zijn tientallen meldingen waar na grondig onderzoek van de militaire inlichtingendienst ADIV blijkt dat het met grote waarschijnlijkheid om een drone ging. Deze waarnemingen deden zich niet geïsoleerd voor, maar maakten deel uit van een bredere context, waarin gelijktijdig ook een toename werd vastgesteld van cyberaanvallen en gelijkaardige drone‑ en veiligheidsincidenten in andere Europese landen.” Tegelijkertijd werd het land geviseerd omwille van de rol van Euroclear in de vrijgave van Russische tegoeden.

Geen sprake van een lek of leugens

Francken reageerde ook op de kritiek over het verspreiden van beelden naar de pers. Hij benadrukte dat er een groot verschil is tussen proactief communiceren en reactief beantwoorden van vragen van journalisten. Zo werden er na de sluiting van de luchthaven van Zaventem niet-geclassificeerde beelden aan een journalist bezorgd: “Deze beelden werden toen bij ons door experten bevestigd als een drone.”

Hoewel dat later beelden van een politiehelikopter bleken te zijn die zocht naar de bewuste drone, was er volgens de minister absoluut geen opzet in het spel: “Er is dus geen sprake van een lek, laat staan van een leugen of paniekzaaierij.”

Het falen van de vorige legislatuur

Francken was bijzonder scherp voor het beleid van de vorige legislatuur, dat dit land kwetsbaar heeft achtergelaten. “Wat de dronecrisis heeft aangetoond, is dat Defensie onder andere door de dogmatische houding van Groen tijdens de vorige legislatuur geen enkele investering heeft mogen doen in drone- en counterdronemiddelen, waardoor Defensie niet over voldoende middelen beschikte om drones te detecteren of te neutraliseren.”

Daarom werd een urgent actieplan opgesteld. Francken benadrukte dat alles volgens de regels is verlopen via een onderhandelingsprocedure zonder bekendmaking, zoals voorzien in de wet: “Die procedure kan gebruikt worden wanneer urgentie het onmogelijk maakt een klassieke aanbesteding te organiseren. Er is geen enkele wet omzeild.”

“Dat dossier werd volgens de procedure integraal, inclusief het advies van de Inspectie van Financiën, zoals het hoort, overgemaakt aan de Kamercommissie Legeraankopen.” Deze parlementaire commissie gaf op één onthouding na een unaniem positief advies over dit dossier. Ook de oppositie die nu hoog van de toren blaast, gaf dus een positief advies.

Marktconforme prijzen voor toptechnologie

De Pano-reportage suggereerde dat Defensie te veel betaalde, maar de minister weerlegde dit met cijfers. Hij wees erop dat Pano appelen met peren vergelijkt door de prijs van een Blaze-interceptor te berekenen aan de hand van een raming van de prijs van een Iraanse SHAHED, gedeeld door tien. “Wat Defensie aankoopt is meer dan een ‘interceptor’, maar een compleet systeem, met training en ondersteuning”, zei Francken daarover. “Bovendien blijkt uit referentiefacturen dat België zelfs minder betaalde dan andere landen.”

Ook voor de aangekochte Senhive-antennes werden marktconforme prijzen betaald voor de geavanceerde versie (SEN PRO), wat bevestigd werd via internationale prijscontroles.

“Laag bij de grond en ongefundeerd”

Tot slot reageerde minister Francken op de insinuaties over vriendjespolitiek. Hij verduidelijkte dat een veelbesproken wandeling met de CEO van Senhive plaatsvond in januari 2025, vóór zijn ministerschap, toen de betrokkene nog als wetenschapper werkte.

Francken noemde de aantijgingen van corruptie dan ook laag bij de grond en compleet ongefundeerd. Hij nam het daarbij op voor Defensie: “De bewering dat Defensie gevoelig is voor corruptie is bovenal een aanval op de vele duizenden militairen die zich elke dag op een integere manier inzetten voor onze veiligheid. Zij verdienen beter”, besloot de minister.