De besparingsdrift van de federale regering zal op ieders bord voelbaar zijn. Op alle maaltijden die twee dagen of minder lang vers zijn, wordt de btw verhoogd van 6% naar 12%. Een regel die niet enkel restaurants, fastfoodketens en snackbars hard raakt, maar ook supermarkten en voedingswinkels. De lokale producenten, traiteurs en restaurateurs zullen hard geraakt worden. De aangekondigde centenindex wordt weliswaar voorlopig uitgesteld, maar ondertussen wordt het mobiliteitsbudget van veel werknemers sterk uitgehold. Voor de overvolle gevangenissen heeft de federale regering nog steeds geen oplossing en evenmin voor de duizenden veroordeelden die hun straf niet kunnen uitzitten. Ook over militairen op straat werd geen akkoord bereikt. “Deze regering graait waar ze kan, maar slaagt er niet in om zelfs de meest dringende veiligheids- en justitieproblemen aan te pakken”, reageert fractievoorzitter in de Kamer Barbara Pas (Vlaams Belang).

De federale regering had er een marathonvergadering van ruim tien uur voor nodig om nog een aantal losse eindjes uit de begroting te beslechten. In enkele hoofdpijndossiers kon een beslissing worden genomen, een aantal anderen bleef onbeslist. “Na tien uur vergaderen blijft vooral chaos en besluiteloosheid over”, stelt Kamerlid en begrotingsspecialist Wouter Vermeersch (Vlaams Belang). “Dit is geen doordacht begrotingsbeleid, maar een samenraapsel van ad-hocmaatregelen om gaten te dichten.”

De onduidelijkheid over de btw-verhoging op afhaalmaaltijden werd weggewerkt. Afhaalmaaltijden worden duidelijk de nieuwe melkkoe. Niet enkel meeneemmaaltijden uit restaurants, snackbars en frituren zijn immers de pineut, maar ook die uit supermarkten en voedingswinkels. De regering bepaalde dat alle producten die twee dagen of minder lang goed blijven, als ‘meeneemmaaltijden’ worden bestempeld en daarom onder het nieuwe btw-tarief van 12% vallen. Alles wat langer houdbaar blijft, behoudt het lagere btw-tarief van 6%. Deze verhoging op voedsel komt bovenop de stijging van de btw van 6 naar 12% op uitjes, festivals en sport die in maart ingaat. “Dit is een regelrechte belasting op gemak en op het dagelijks leven van de werkende Vlaming”, zegt Vermeersch. “Wie na een lange werkdag een maaltijd meeneemt, betaalt straks fors meer, terwijl de overheid haar eigen uitgaven niet onder controle krijgt.”

“Men doet alsof men de koopkracht beschermt, maar in werkelijkheid wordt die systematisch uitgehold”
De zogenaamde centenindex wordt al zeker drie maanden uitgesteld. Dat is voor een aantal werknemers goed nieuws, want nu de spilindex weer werd overschreden mogen zij begin 2026 nog een loonindexering verwachten. Nadien gaat die indexering op de schop. De federale excellenties bepaalden wel reeds dat extralegale voordelen niet zullen meetellen voor de centenindex. Verder zullen de mobiliteitsbudgetten van werknemers, waarmee een fiets of voertuig kan worden geleased, gehuurd of gekocht, fors worden versoberd en alleen nog gelden voor elektrische voertuigen. “Men doet alsof men de koopkracht beschermt, maar in werkelijkheid wordt die systematisch uitgehold”, besluit Vermeersch. “Eerst meer btw op voedsel, dan snijden in mobiliteit en voordelen: dit is geen sociaal beleid, dit is een stille belastingverhoging.”

Ondanks de noodkreten van gevangenisdirecties en vakbonden slaagde de regering er andermaal niet in om een oplossing te bedenken voor de overvolle gevangenissen. Ondertussen zijn er al 670 grondslapers, een nieuw record. Voor ruim 3.200 veroordeelde criminelen is er geen plaats in de cel. “Voor een regering die pretendeert te focussen op de terugkeer van criminele illegalen, is dit onbegrijpelijk”, stelt Kamerlid Marijke Dillen (Vlaams Belang). “De oplossing voor de overbevolking ligt voor de hand, maar de ware oorzaak ervan moet eindelijk eens worden aangepakt. Criminele vreemdelingen moeten hun straf uitzitten in hun herkomstland. Meer dan 40 procent van de gedetineerden heeft immers geen Belgische nationaliteit en 75 procent daarvan is illegaal.”

Voor het Vlaams Belang is het budget voor Justitie absoluut onvoldoende. Van het miljard gaat de helft naar gebouwen en niet alleen naar gevangenissen. Minister Verlinden moet veel kordater handelen. Maar de N-VA zit ook in regering. Door aan Defensie wel een groot budget te geven en niet aan Justitie bewijst de N-VA dat justitie voor haar niet echt een prioriteit is.

Over het voorstel om extra strafkortingen te geven, bovenop de reeds bestaande korting van zes maanden, bereikte de regering geen akkoord. “Een strafkorting vormt een ernstig gevaar voor de veiligheid van de samenleving”, aldus nog Dillen. “Gedetineerden worden immers niet voorbereid op de terugkeer naar samenleving en komen vaak slechter uit gevangenis. En het is ook opnieuw een slag in gezicht van de slachtoffers, die in vele gevallen vaak niet vergoed zijn voor alle geleden schade. Want dit is geen voorwaarde om vroeger vrij te komen.

Over de inzet van militairen op straat om de veiligheid te verhogen, werd evenmin een consensus gevonden. Wel worden de zes Brusselse politiezones ééngemaakt in een poging om het drugsgeweld in de hoofdstad onder controle te krijgen. Maar deze maatregel gaat pas in vanaf medio 2027. “De regering toont zich streng voor de brave burger aan de kassa, maar machteloos tegenover criminelen”, besluit Barbara Pas. “Dat is de verkeerde prioriteit en daar zal Vlaanderen de prijs voor betalen.”