Interview met Annick De Ridder in Het Laatste Nieuws

De meest bewogen week sinds haar aantreden, was het voor Vlaams minister van Mobiliteit Annick De Ridder (N-VA). Bewust zonder camera's bezocht ze de spoorwegovergang in Buggenhout waar het schoolbusje werd gegrepen door een trein. En dan was er nog de agressie op de kusttram in De Haan. Volgens De Ridder moet het gerecht een voorbeeld stellen. "Mijn bloed gaat ervan koken. Dit moet men echt strenger aanpakken", stelt ze in een interview in Het Laatste Nieuws.

Volgens onze informatie was er geen defect aan de spoorwegovergang. De stoplichten werkten correct en de slagbomen waren gesloten. Ook voor Vlaams minister van Mobiliteit Annick De Ridder (47) blijft het een raadsel hoe het dinsdag zo dramatisch verkeerd kon lopen in het Oost-Vlaamse Buggenhout. Een dag later legde ze samen met minister-president Matthias Diependaele (N-VA) bloemen neer op de plek waar het schoolbusje met zeven kinderen en twee volwassenen gegrepen werd door een trein. Vier slachtoffers overleefden de ramp niet.

Dat bezoek hakte er echt in, zegt De Ridder. Een onmetelijk drama. Mensen die thuis 'tot vanavond' zeggen en nooit meer terugkomen. De minister sprak ter plaatse ook met de hulpverleners. Bewust zonder camera's. Want het gaat niet over ons. Het enige wat ik wilde doen, was mijn respect betuigen aan de slachtoffers. Het gerecht is nu bezig met een onderzoek. Vooruitlopen daarop zou onkies zijn. En ik vind ook niet dat het nu over het beleid moet gaan.

Sta ons toe er toch één vraag over te stellen. Er is geen oorzakelijk verband met dit ongeval, maar de problemen met het vervoer van kinderen naar het buitengewoon onderwijs blijven groot. Er is te weinig budget, kinderen zitten nog altijd uren op de bus. De Lijn denkt er nu zelfs aan om sommige kinderen niet meer thuis op te halen.

Ik vind het heel moeilijk om daar nu over te praten. Het enige wat ik wil zeggen, is dat het budget voor het vervoer naar het buitengewoon onderwijs is verdubbeld: van 70 miljoen euro een paar jaar geleden tot 139 miljoen euro vandaag. Alleen is het niet zo evident meer om dat te organiseren. Door de veranderende maatschappij, met nieuw samengestelde gezinnen of grootouders die een deel van de zorg op zich nemen, is er vaak niet één oppikplek meer, maar twee, drie of vier. We zoeken nu naar oplossingen. Maar ik wil daar niet op vooruitlopen.

U wond zich de afgelopen week wel flink op over de agressie op de kusttram in De Haan vorige zondag. Vijf medewerkers van De Lijn en twee politieagenten werden het ziekenhuis in geslagen. Waaraan wijt u dat geweld?

(fel) Aan die totaal crapuleuze, criminele figuren! Kom alsjeblieft niet af met 'het was warm'. Nee, dit gaat over een deel van onze jeugd met wie het bijzonder slecht gesteld is. Dit zijn jongeren die opgroeien voor galg en rad. Nul respect, nul opvoeding. Ik vraag mij ook af waar die ouders zitten. In Antwerpen worden op oudejaar om 3 uur 's nachts 12- en 13-jarigen van straat geplukt die amok aan het maken zijn. Als ik die beelden nu zie van de kusttram... Hoe mijn mensen worden aangepakt. (windt zich zichtbaar op) Ik word daar echt razend van. Mijn bloed gaat ervan koken. Ik heb zelf ook al een paar keer in zulke situaties gezeten. Sommige mensen vechten terug, anderen vluchten of bevriezen.

U hoort bij de vecht-groep?

(snel) Oh ja, ik vecht! Ik zou sowieso zijn tussengekomen. En dan waren er geen zeven mensen naar het ziekenhuis gegaan, maar negen of tien. Als je begrijpt wat ik bedoel. Ik heb ooit een jonge kerel door de halve binnenstad van Antwerpen achtervolgd nadat ik zag hoe hij zijn vrouw onder een auto duwde. Ten tijde van de aanslagen van IS heb ik een overvaller aan zijn been vanonder mijn auto getrokken. Ik dacht dat hij een bom aan het plaatsen was, maar hij verstopte zich voor de politiehelikopter. Erna belde de politie mij: 'hou afstand, die kerel heeft een pistool op zak.'

Er leeft een gevoel van straffeloosheid, zeggen de vakbonden. Drie verdachten van de kusttram zijn intussen alweer vrij onder voorwaarden.

In dit geval heb ik veel begrip voor de vakbonden. Het parket en de rechtbank in Brugge moeten echt eens een voorbeeld stellen. Dit soort gevallen moet men strenger aanpakken. Als signaal aan de betrokkenen én aan de samenleving. Dat is geen kritiek op het gerecht, maar een aanmoediging.

Het personeel van De Lijn en de NMBS krijgt straks bodycams. Schrikt dat daders echt af?

Een deel zal toch twee keer nadenken. Als je 'Karate Kid'-gewijs een trap wil uitdelen, maar er plots een rood lampje begint te branden en alles wat je doet of zegt op tape staat. Ik hoop dat het federaal parlement het licht voor die bodycams snel op groen zet, zodat we ze nog dit jaar kunnen invoeren. 98% van de bussen en trams heeft nu ook camerabewaking en alle stuurcabines van de chauffeurs zijn afgesloten. Zo ver is het gekomen.

Over De Lijn zelf gesproken: u bespaart als minister van Mobiliteit op het openbaar vervoer, terwijl de files ellenlang blijven. Hoe valt dat te rijmen?

Het budget van De Lijn is in twintig jaar tijd gegroeid van 600 miljoen euro naar 1,4 miljard. Dat is sneller dan de index. Vorig jaar investeerden we zelfs 1,8 miljard euro, door de eenmalige aankoop van nieuwe bussen voor 400 miljoen. De gemiddelde leeftijd van onze bussen gaat naar zeven jaar.

De Lijn had ook nog veel stokoude dieselbussen door de jarenlange onderinvesteringen.

En in Gent moeten die oude dieselbussen dan boetes betalen omdat ze de lage-emissiezone binnenrijden. Omdat een aantal - hoe zal ik ze noemen? - links activistische buurtbewoners een nieuwe stelplaats voor elektrische bussen tegenhouden.

U ontwijkt wel de vraag: u bespaart 35 miljoen op de werkingskosten van De Lijn.

De Vlaamse regering heeft in september vorig jaar 1,5 miljard weggesneden om de rekeningen op orde te krijgen. Er is bespaard op welzijn, economie, cultuur, ... Ook ik moest mijn duit in het zakje doen. Dat is zo fijnmazig mogelijk gebeurd. We hebben 3,7% van het budget bespaard en maar 0,2% van de reizigers geraakt. Wat klopt, is dat De Lijn uit een woelige periode komt met de grootste hervorming ooit. Maar we zien dat die hervorming werkt: er zijn 6,5% meer reizigers in vergelijking met 2022 en ook 5% meer abonnees.

Toch lijkt deze Vlaamse regering een koele minnaar van het openbaar vervoer.

(verontwaardigd) Helemaal niet! (neemt haar portefeuille en toont haar abonnement van De Lijn) Ik ben een grote fan. Vooral van de tram in Antwerpen. De Lijn krijgt tegen 2029 ook 125 miljoen euro extra aan werkingsbudget.

Maar de files blijven wel.

Het wegennet moet beter. Missing links moeten worden weggewerkt. En er is jarenlang te weinig geïnvesteerd in onderhoud. Als je over sommige gewestwegen rijdt... Maar dat zal meer dan één legislatuur duren. Wat ik niet wil doen, is de auto verbannen zoals in Brussel. Dat staat haaks op wie ik ben. Ik wil mensen verleiden tot alternatieven. Het openbaar vervoer, maar ook de fiets. 22% van het woon-werkverkeer gebeurt al met de fiets: dankzij de elektrische fiets, maar ook door de betere fietspaden en fietssnelwegen. Jaarlijks investeren we 300 miljoen in fietspaden.

U had het over de begroting op orde brengen. In uw eigen Antwerpen explodeert de kostprijs van de Oosterweelverbinding. Van 7 miljard tot nu al 13,6 miljard euro, zegt het Rekenhof...

(onderbreekt) Dat is één van mijn grote frustraties! Die cijfers kloppen niet. Die 13,6 miljard is de boekhoudkundige waardering van de activa van Oosterweel. De bouwkost is gestegen van 7 tot 10 miljard, dat klopt. Maar de inflatie heeft bouwen nu eenmaal duurder gemaakt. Iedereen die recent een huis heeft gebouwd, weet dat. En dan is er nog de 1,5 miljard euro aan kosten voor de sanering van PFAS bijgekomen.

Feit blijft dat de Vlaamse regering die miljarden niet meetelt voor het begrotingsevenwicht. Dat is toch valsspelen?

(slaat met de vuist op tafel) Ze staan wél in de begroting, maar tellen niet mee voor de begrotingsdoelstelling. Dat is zo met Europa afgesproken. Omdat de bouwkosten volledig worden terugbetaald door de toekomstige tolheffing.

Annick De Ridder zou op de stoel van minister van Mobiliteit zijn gezet om Oosterweel te bewaken en de Antwerpse belangen te dienen. Dat zegt men zelfs in uw eigen partij.

(zucht) Dat gestook lees en hoor ik ook. Zal ik eens cynisch reageren? Ik moet enkel herverkozen worden in de kieskring Antwerpen. Dit is goed voor mijn achterban. Maar nee, zo cynisch ben ik niet. Ik vind die perceptie jammer. Er hangt hier in mijn kabinet een grote kaart van Vlaanderen waar ik met prikkertjes elk project op zet. Vanaf dag één heb ik gezegd dat ik op heel die kaart prikkertjes wil zien. En uiteraard wordt er in Antwerpen geïnvesteerd. Mag het nog? Antwerpen is het hart van onze economie met de tweede haven van Europa. De Oosterweelverbinding is er niet voor de Antwerpenaren zelf, maar vooral voor de Oost- en West-Vlamingen of Limburgers die Antwerpen passeren.

Maar neem nu de fietsbrug van 254 miljoen over de Schelde in Antwerpen. Hoe is die te verantwoorden? Zelfs de fietsersbond noemt het een duur prestigeproject.

Die kritiek komt van mensen die het dossier niet kennen. De fietsbrug zat altijd al in de leefbaarheidsprojecten rond de Oosterweelverbinding. Het moet niet alleen een echte ring worden voor auto's, maar ook voor fietsers. Dit is géén prestigeproject van Annick De Ridder.

Met die 254 miljoen euro kan u nochtans ook heel wat moordstrookjes langs gewestwegen aanpakken.

Dat vind ik populistisch. Net zoals de term moordstrookjes. Alsof je met voorbedachten rade mensen de dood injaagt. Ik vind dat een verschrikkelijk woord. We investeren massaal in fietspaden. Verkeersveiligheid is mijn absolute prioriteit. We willen naar nul verkeersdoden in 2050. Maar er zullen altijd menselijke fouten zijn. Zelfs als de wegen perfect zijn.

U wil binnenkort de eerste zelfrijdende auto's in Vlaanderen toelaten. Is dat een deel van de oplossing?

Als alles goed gaat, volgt de goedkeuring in de komende weken. Het gaat voorlopig alleen om Tesla met het Full Self Driving-systeem. En het blijft supervised, je moet nog altijd op de bestuurdersstoel zitten. In Nederland, Estland en Litouwen kan dat al. Wij moeten echt de volgende zijn. In Europa zijn we risicoavers geworden. Dat remt de innovatie. Terwijl auto's met zes of acht camera's het verkeer net veiliger maken. 90% van alle ongevallen komt door menselijke fouten: drank, drugs, op de gsm kijken, ...

Over drugs gesproken: u deed onlangs een cocaïnetest nadat Gwendolyn Rutten (Anders) snuif nog een beetje zei in het parlement.

(zichtbaar geïrriteerd) Ik word daar nog altijd ambetant van. Mijn kapster zei vorige week: wat zijn die toefkes hier? Mijn haren beginnen nu eindelijk terug te groeien nadat ik die haarstaal liet afnemen. 600 euro heeft mij dat gekost. Bij toxicoloog Jan Tytgat in Leuven. Een beëdigd gerechtelijk deskundige. Want ik lees dat ik haren van de kapper zou hebben meegenomen. Nee dus. Er is totaal geen wetenschappelijke grond voor de beschuldiging.

Het blijft u wel achtervolgen.

Sommige mensen zeiden: je moet je toch niet verdedigen tegen iets wat niet waar is. Maar ik was echt in shock! Mensen in mijn omgeving werden ook aangesproken. Zij weten natuurlijk dat er niks van aan is, maar de man in de straat denkt: 'waar rook is, is vuur'. Terwijl mijn geloofwaardigheid en onkreukbaarheid het belangrijkste zijn wat ik heb als politica. Zeker omdat ik jarenlang havenschepen ben geweest in Antwerpen. De war on drugs, die heb ik mee gevoerd. Ik hoop dus dat we hier nu eindelijk over kunnen stoppen.

https://www.n-va.be/nieuws/interview-met-annick-de-ridder-in-het-laatste-nieuws