Jan Jambon in VTM Nieuws: “Zorgen voor betaalbare pensioenen voor onze kinderen”
In een uitgebreid gesprek bij VTM Nieuws reageerde minister van Pensioenen Jan Jambon op de commotie rond de recente pensioenhervorming. Hij verzette zich met klem tegen de bewering dat de maatregelen specifiek vrouwen zouden viseren en benadrukte de noodzaak om ons pensioensysteem voor de toekomst veilig te stellen.
Geen strijd tegen vrouwen, maar een strijd voor betaalbaarheid
Jan Jambon weerlegde de kritiek dat hij vrouwen zou dwingen om voltijds te gaan werken. Hij noemde dit een bewuste misinterpretatie van de feiten: “Natuurlijk heeft me dat geraakt, vooral omdat ik op een verkeerde manier word geframed. Precies alsof ik zou zeggen dat vrouwen verplicht zijn om voltijds te gaan werken. Niets is minder waar.”
“Wel is het zo dat ons pensioensysteem onbetaalbaar dreigt te worden. Daarom voeren we een hervorming door waarbij een aantal regels anders zullen zijn. Mensen – mannen én vrouwen – zullen binnen dat kader keuzes moeten maken.”
De essentie van de hervorming ligt volgens Jambon in de demografische realiteit. De verhouding tussen werkenden en gepensioneerden staat onder enorme druk: “In de jaren '60 betaalden 4 werkende mensen het pensioen van één iemand. Vandaag zijn er dat nog 3. Als we niks doen, zijn er dat in 2070 nog maar 2. Dus dat systeem wordt onbetaalbaar. Ja, mensen zullen iets langer moeten werken.”
Respect voor persoonlijke keuzes
Jambon benadrukte dat iedereen zijn eigen keuzes mag maken, maar dat de overheid ook een verantwoordelijkheid heeft tegenover de komende generaties: “Ik word neergezet alsof ik vrouwen veroordeel die ervoor gekozen hebben om deeltijds thuis te blijven voor hun kinderen. Terwijl mijn mama dat deed. Ook mijn ex-vrouw deed dat, en mijn huidige vrouw ook. Mensen moeten in het leven keuzes kunnen maken en als overheid hebben wij ons daar niet mee te moeien.”
“Aan de andere kant is het wel onze verantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat ook onze kinderen en onze kleinkinderen nog een goed pensioen kunnen hebben. Die twee dingen moeten we maatschappelijk met elkaar trachten te verzoenen.”
Solidariteit blijft het fundament
De hervorming legt meer nadruk op effectief gewerkte periodes, maar Jambon onderstreepte dat de solidariteitscomponent van ons systeem robuust blijft. Zo blijven periodes van zorgverlof, ouderschapsverlof, mantelzorg, ziekte en tijdelijke werkloosheid gewoon meetellen als gewerkte periodes.
Over de zogenaamde ‘pensioenmalus’ was Jambon duidelijk: wie minstens halftijds werkt, hoeft zich geen zorgen te maken.
“Ik vind dat het pensioen in relatie gebracht moet worden met periodes van effectief werken. Maar daarnaast is er een solidariteitscomponent. Een pensioensysteem is niet puur een verzekering van ‘ik leg zoveel in en krijg zoveel terug’. Daar zit solidariteit in. Daarom zeggen we: ‘Halftijds is oké’. Zorgverlof gaan we gelijkstellen, tijdelijke werkloosheid gaan we gelijkstellen, ziekte gaan we gelijkstellen.”
Realiteitszin in een veranderende maatschappij
Jambon toonde begrip voor de kritiek dat de regels tijdens de rit veranderen, maar wees op maatschappelijke noodzaak en budgettaire uitdagingen: “Pensioenen spreken altijd over een loopbaan van 45 jaar. Dat zou betekenen dat we gedurende die 45 jaar niets aan een pensioensysteem kunnen veranderen, terwijl natuurlijk de maatschappij op 45 jaar wel verandert. We zitten vandaag met een ongelooflijke budgettaire uitdaging waarbij de vergrijzingskosten exploderen. Heel veel maatregelen houden rekening met opgebouwde rechten.”
“Maar het is kiezen: ofwel zorgen dat dat pensioenstelsel betaalbaar blijft, ofwel zeggen dat gedurende 45 jaar alles gebetonneerd is. Ik denk dat we daar een goed evenwicht in gevonden hebben.”
Uit cijfers van een steekproef uit 2023 blijkt bovendien dat de impact voor velen beperkt blijft: 77% van de mensen die vervroegd met pensioen gaan, zou geen enkel nadeel ondervinden van de malus. En een groot deel van de personen die wel getroffen wordt, kan de malus alsnog vermijden door enkele maanden langer te werken.
