Plaid Cymru i gyhoeddi cynllun ar gyfer 100 diwrnod cyntaf llywodraeth
Heddiw, bydd Plaid Cymru yn cyhoeddi ei chynllun ar gyfer 100 diwrnod cyntaf llywodraeth os bydd yn ennill etholiad y Senedd ar 7 Mai.
Bydd y cynllun yn cael ei lansio gan arweinydd Plaid Cymru Rhun ap Iorwerth heddiw (09.30am dydd Sadwrn Chwefror 28 2026) yn ystod cynhadledd i’r wasg arbennig yng nghynhadledd wanwyn Plaid Cymru yn yr ICC yng Nghasnewydd.
Mae’r polau piniwn yn dangos bod y frwydr am y Senedd rhwng Plaid Cymru a Reform UK gyda Llafur yn debygol o ddisgyn o leiaf yn drydydd safle.
Mae’r cynllun yn amlinellu camau gweithredu y byddai llywodraeth Plaid Cymru yn eu cymryd yn ei 100 diwrnod cyntaf ar bob prif adran gan gynnwys y gwasanaeth iechyd, yr economi, addysg, materion gwledig, yr amgylchedd, tai, a thegwch i Gymru gan Lywodraeth y DU.
Mae hefyd yn gosod ‘marcwr’ o ran sut y byddai gweinyddiaeth Plaid Cymru yn wahanol i unrhyw un sydd wedi mynd o’i blaen.
Wrth siarad cyn y lansiad, dywedodd Arweinydd Plaid Cymru, Rhun ap Iorwerth, fod pobl wedi colli ffydd yn y llywodraeth a bod Plaid Cymru eisiau ‘adfer y ffydd honno’.
Dywedodd fod ei blaid yn ‘benderfynol’ o wneud i’r llywodraeth weithio’n well, gan wrando ar bobl, ac uno gwasanaethau cyhoeddus fel Un Gwasanaeth Cyhoeddus Cymru, ‘wedi’i arwain gan werthoedd clir, tryloywder, a rhoi pobl wrth wraidd popeth a wnawn’.
Dywedodd arweinydd Plaid Cymru, Rhun ap Iorwerth, fod y saith mlynedd ar hugain diwethaf o reolaeth Llafur wedi gadael Cymru’n lawr gyda’r gwasanaeth iechyd ‘wedi’i lethu’, safonau addysgol ‘ymysg y gwaethaf yn Ewrop’, ac economi ‘yn dal yn rhy gysylltiedig â San Steffan i gael unrhyw rym go iawn’.
Dywedodd arweinydd Plaid Cymru mai Plaid Cymru oedd yr unig blaid gyda ‘chynllun gweithredu manwl’ sy’n cynrychioli’r ‘arweinyddiaeth newydd wirioneddol y mae pobl Cymru yn ei haeddu’ a gobeithio y byddai’n ‘ysbrydoli’ pleidleiswyr i roi eu ffydd yn y blaid i arwain llywodraeth nesaf Cymru.
Ychwanegodd arweinydd Plaid Cymru, Rhun ap Iorwerth AS, y byddai llywodraeth Plaid Cymru o dan ei arweinyddiaeth o ddifrif ynglŷn â mynd i’r afael â thlodi plant, lleihau rhestrau aros y gwasanaeth iechyd, codi cyrhaeddiad addysgol a gwneud Cymru’n lle gwell i wneud busnes.
Dywedodd arweinydd Plaid Cymru, Rhun ap Iorwerth AS,
“Ym mis Mai, mae Cymru’n wynebu’r etholiad mwyaf arwyddocaol yn ei hanes.
“Mae bron i saith mlynedd ar hugain o reolaeth dan arweiniad Llafur wedi gadael ein cenedl ar ei cholled. Gwasanaeth iechyd wedi’i lethu, safonau addysgol ymhlith y gwaethaf yn Ewrop, ac economi sy’n dal yn rhy gysylltiedig â San Steffan i gael unrhyw rym go iawn.
“Efallai y bydd eraill yn addo newid ond fel mae’r cynllun hwn yn ei brofi, Plaid Cymru yw’r unig blaid sydd â chynllun gweithredu manwl, sy’n cynrychioli’r arweinyddiaeth newydd y mae pobl Cymru yn ei haeddu.
“Nid ydym yn cymryd dim yn ganiataol, ond mae’r heriau sy’n wynebu ein cymunedau mor niferus o ran nifer a chymhleth o ran natur fel y byddai’n anghyfrifol peidio â nodi sut y byddai llywodraeth Plaid Cymru yn bwriadu dechrau mynd i’r afael â nhw.
“Yn sail i’n rhaglen mae’r gred bod yn rhaid i’n llywodraeth fod yn llywodraeth well. Mae pobl yng Nghymru wedi colli ffydd mewn llywodraethau – fe’u gwelir fel rhai pell i ffwrdd, nad ydynt yn adlewyrchu eu blaenoriaethau, a ddim yn gwrando arnyn nhw. Byddwn hefyd yn dod â’n gwasanaethau cyhoeddus ynghyd fel Un Gwasanaeth Cyhoeddus Cymru a sefydlu gwerthoedd craidd a fydd yn sbarduno ein holl waith.
Ychwanegodd arweinydd Plaid Cymru, Rhun ap Iorwerth AS,
“Fel Prif Weinidog, mae fy addewid i bobl Cymru yn syml – i arwain tîm sy’n gweithio’n galed bob dydd i wneud eich bywyd yn well. Llywodraeth sydd o ddifrif ynglŷn â mynd i’r afael â sgandal cenedlaethol tlodi plant, yn ddi-baid yn ei ffocws ar leihau rhestrau aros, wedi ymrwymo i gynyddu cyrhaeddiad addysgol ac yn angerddol dros wneud Cymru yn lle gwell i wneud busnes, gan ddarparu swyddi medrus iawn, â chyflog da.
“Bron i ddeg ar hugain mlynedd ers i ddinasyddion Cymru ddweud ‘Ie’ i senedd eu hunain, fy ngobaith yw y bydd gweledigaeth Plaid Cymru, a’n ffordd ar gyfer ei rhoi ar waith – ac y mae’r cynllun 100 Diwrnod Cyntaf hwn yn elfen allweddol ohoni – yn ysbrydoli pleidleiswyr heddiw i roi eu ffydd ynom ni i arwain llywodraeth nesaf Cymru.
“Mae San Steffan wedi anwybyddu llais Cymru am gyfnod rhy hir. Gyda Phlaid Cymru wrth y llyw, ni fydd Prif Weinidog y DU yn amau sut olwg sydd ar lywodraeth gref, effeithiol a thosturiol wrth i’r hen drefn gael ei disodli gan arweinyddiaeth newydd, egni newydd a syniadau newydd.
