Het aantal gedetineerden dat via het VDAB-programma ‘Aan de Bak’ intensief wordt begeleid naar werk, bereikte in 2025 een recordhoogte van 954 trajecten. Dat blijkt uit nieuwe cijfers die Vlaams parlementslid Ine Tombeur opvroeg bij minister van Werk en Justitie Zuhal Demir. Tombeur benadrukt de meerwaarde van werk voor re-integratie.

Werk is een van de krachtigste instrumenten om te voorkomen dat ex-gedetineerden opnieuw in de criminaliteit belanden. De Vlaamse aanpak om gedetineerden al tijdens hun straf klaar te stomen voor de arbeidsmarkt zit duidelijk in de lift. Via het programma ‘Aan de Bak’ slaan detentiebemiddelaars van de VDAB de brug tussen de cel en de werkvloer: zij screenen talent binnen de muren, bieden gerichte opleidingen aan en zoeken proactief naar matches met werkgevers.

954 trajecten in heel Vlaanderen

In 2025 werden zo 954 intensieve trajecten opgestart, een duidelijke stijging ten opzichte van 2023 (916) en 2024 (926). De cijfers tonen een sterke werking in heel Vlaanderen. In de provincie Antwerpen werden 300 trajecten opgestart, gevolgd door Oost-Vlaanderen (261), West-Vlaanderen (182), Vlaams-Brabant (103), Brussel (56) en Limburg (50). Naast deze intensieve begeleiding kregen nog eens 1.370 gedetineerden basisdienstverlening, zoals informatie en een eerste oriëntatie.

“Een job geeft iemand niet alleen een inkomen, maar ook structuur en eigenwaarde”, aldus Tombeur. “Dat is broodnodig, want 1 op 4 gedetineerden is kortgeschoold en heeft vaak weinig werkervaring. Elke ex-gedetineerde die na zijn vrijlating aan de slag gaat, heeft een aanzienlijk kleinere kans om te hervallen. Dat is goed voor de hele samenleving.”

Focus op knelpuntberoepen

De opleidingen binnen de gevangenismuren sluiten naadloos aan op de tekorten in onze economie. De populairste keuzes in 2025 waren gericht op knelpuntjobs zoals stellingbouwer, dakwerker en vrachtwagenchauffeur. Tombeur: “Om de drempel voor werkgevers weg te nemen, worden detentieperiodes gelijkgesteld aan niet-gewerkte periodes. Voor werkgevers is het dan vaak financieel aantrekkelijker om iemand met een detentieverleden aan te werven.”

Scharnierpunt met federale gevangenisarbeid

De Vlaamse activering richting de reguliere arbeidsmarkt draait dus op volle toeren. Ook de afstemming tussen VDAB en de federale dienst Cellmade werd intussen versterkt. Op initiatief van Demir werd de bovenlokale werkgroep ‘Werk’ opgericht, met als doel arbeid in de gevangenis beter te laten aansluiten op re-integratie en doorstroom naar de arbeidsmarkt. “Dit is essentieel om te vermijden dat kostbare werkervaring verloren gaat”, aldus Tombeur.

De eerste praktijkvoorbeelden tonen dat het werkt. In de gevangenis van Hoogstraten worden gedetineerden die via Cellmade ervaring opdoen als schilder of metselaar, gericht doorverwezen naar VDAB-centra om een officieel getuigschrift te behalen. Zo wordt werkervaring meteen omgezet in erkende kwalificaties die hun kansen op de arbeidsmarkt vergroten.

https://www.n-va.be/nieuws/recordaantal-gedetineerden-via-vdab-klaargestoomd-voor-de-werkvloer