Vandenbroucke neemt vlucht vooruit met hervormingspact ziekenfondsen

Minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid Frank Vandenbroucke(Vooruit) stelde vandaag zijn hervormingspact voor de ziekenfondsen voor. Daarmee wil hij de mutualiteiten sterker responsabiliseren via gezondheidsdoelstellingen, financiële prikkels en bijkomende evaluaties van hun prestaties. Vlaams Belang-Kamerleden Kurt Moons en Dominiek Sneppe reageren echter bijzonder kritisch. Volgens hen gaat het om een politieke bliksemafleider die de structurele problemen binnen de ziekteverzekering ongemoeid laat.“Terwijl rapporten aantonen dat een aanzienlijk deel van de langdurig zieken onterecht of te lang een uitkering ontvangt, goochelt Vandenbroucke met nieuwe doelstellingen en administratie”, zegt Moons.“Hij weigert het echte probleem te benoemen: een log systeem vol verspilling, belangenconflicten en gebrek aan controle.”

België telt vandaag vijf grote ziekenfondsen — de Christelijke Mutualiteiten, Solidaris, de Onafhankelijke Ziekenfondsen, de Neutrale Ziekenfondsen en de Liberale Mutualiteiten — die allemaal met belastinggeld exact dezelfde wettelijk verplichte taken uitvoeren: het beheer, de controle en de uitbetaling van ziekteverzekering en ziekte-uitkeringen. “Die staatsgesubsidieerde concurrentie kost handenvol geld”, stelt Moons. “De ziekenfondsen zijn bovendien tegelijk rechter en partij: zij betalen zelf de uitkeringen uit én spelen een rol in de controle erop. Dat systeem nodigt uit tot inefficiëntie en gebrek aan transparantie.” Volgens Sneppe kost die tussenstructuur de belastingbetaler jaarlijks ongeveer 1,4 miljard euro. “Wat in andere landen grotendeels automatisch en veel goedkoper verloopt, blijft hier hangen in peperdure structuren met vijf keer overhead”, klinkt het.

“Vandenbroucke is intussen al zes jaar bevoegd minister, maar heeft nooit echt ingegrepen”

Volgens het Vlaams Belang probeert Vandenbroucke met zijn pact vooral de aandacht af te leiden van de problemen waarmee hij de voorbije jaren geconfronteerd werd. Zo raakte bekend dat een intern rapport uit 2020 aantoonde dat 60 procent van de gecontroleerde langdurig zieken onterecht of te lang uitkeringen ontving. Recentere steekproeven wijzen erop dat minstens één op vier langdurig zieken mogelijk niet langer gerechtigd is op een uitkering. Daarbovenop kwamen dossiers rond fraude bij zorgverstrekkers, operationele chaos binnen het RIZIV en ontbrekende jaarrekeningen. “Vandenbroucke is intussen al zes jaar bevoegd minister, maar heeft nooit echt ingegrepen”, zegt Sneppe. “In plaats van de problemen aan te pakken, komt hij nu met een pact dat de indruk moet wekken dat hij de mutualiteiten hervormt, terwijl hij hun macht in werkelijkheid nog versterkt.”

Het Vlaams Belang pleit daarom voor een fundamenteel andere aanpak: één instelling per gemeenschap voor de wettelijke ziekteverzekering, in plaats van vijf parallelle structuren die dezelfde taken uitvoeren. Daarnaast moeten controles op fraude en misbruik volledig onafhankelijk gebeuren, en niet langer via adviserende artsen die door de ziekenfondsen zelf worden betaald. Tot slot vraagt het Vlaams Belang een volledige splitsing van de sociale zekerheid. “Vlaanderen moet zijn eigen gezondheids- en uitkeringsbeleid kunnen voeren”, besluiten de Kamerleden. “Dat is efficiënter, transparanter en vooral eerlijker tegenover de belastingbetaler.”