Belgische staat betaalde al meer dan 2 miljoen euro schadevergoedingen aan geïnterneerden
De Belgische staat betaalde de voorbije jaren miljoenen euro’s aan schadevergoedingen aan de meer dan duizend geïnterneerden die in onze gevangenissen verblijven, waar gespecialiseerde zorg veelal ondermaats is. Tegelijk blijven de wachtlijsten voor gespecialiseerde forensische psychiatrische centra (FPC) toenemen: momenteel wachten er 218 gedetineerden op een opname in zo’n centrum. Dat blijkt uit parlementaire vragen van Kamerleden Kathleen Depoorter en Sophie De Wit.
Sinds 2020 betaalde de overheid meer dan 2 miljoen euro aan schadevergoedingen aan geïnterneerden die verblijven in de ‘gewone’ gevangenis. Dat blijkt uit cijfers die Kamerlid Kathleen Depoorter opvroeg bij minister Verlinden (cd&v). De cijfers tonen aan dat er de afgelopen jaren talrijke procedures zijn gevoerd voor nationale rechtbanken, zowel om schadevergoeding te verkrijgen voor het verleden als om een overplaatsing af te dwingen naar een aangepaste zorginstelling. De toegekende bedragen variëren van forfaitaire vergoedingen tot bedragen die kunnen oplopen tot 25 euro per dag. Daarnaast werd al meer dan 670.000 euro aan dwangsommen betaald wegens het laattijdig uitvoeren van een veroordeling tot overbrenging naar een geschikte zorginstelling.
Pijnlijke cijfers tonen falend beleid
Voor Kamerlid Depoorter onderstrepen die cijfers dat het interneringsbeleid structureel tekortschiet en dat de overheid te lang heeft nagelaten om voldoende aangepaste opvang te voorzien. “Deze cijfers zijn bijzonder pijnlijk. Niet alleen omdat kwetsbare mensen jarenlang in onaangepaste omstandigheden moeten verblijven, maar ook omdat de belastingbetaler de gevolgen van dat falend beleid moet dragen in de vorm van miljoenen aan geldboetes. Het is onbegrijpelijk dat na herhaaldelijke veroordelingen nog steeds zulke bedragen moeten worden uitbetaald”, zegt Depoorter.
Wachtlijsten groeien
Ook de actuele situatie blijft problematisch. Uit cijfers van minister Verlinden, opgevraagd door Sophie De Wit, blijkt dat momenteel 218 geïnterneerden op de wachtlijst staan voor opname in een FPC. Daarvan staan 208 personen zelfs op meerdere wachtlijsten. Waar er in 2017 en 2018 quasi geen wachtlijsten waren na de opening van nieuwe capaciteit, is de druk sindsdien opnieuw sterk toegenomen.
Agressie tegen gevangenispersoneel neemt toe
De gevolgen zijn ook voelbaar op het terrein. Tussen 2020 en 2024 werden 1.564 ernstige incidenten met geïnterneerden geregistreerd, op basis van een manuele telling. “Dat onthutsende cijfer toont aan dat dit niet enkel de gedetineerde zelf treft, maar ook het gevangenispersoneel geconfronteerd wordt met toenemende agressie. Dat gevangenispersoneel is uiteraard onvoldoende uitgerust is om de gespecialiseerde psychische zorg te bieden”, stelt De Wit.
Meer capaciteit is nodig
Er is nood aan meer capaciteit van gespecialiseerde zorginstellingen. “De beslissing van de federale regering om een nieuw FPC te bouwen in Oostende met een capaciteit van 400 tot 450 plaatsen is alvast een goede en noodzakelijke stap. Ik hoop dat dat project en ook de andere projecten voor nieuwe centra in Waver, Paifve en Aalst snel gerealiseerd kunnen worden”, zegt Kamerlid De Wit.
Geen geïnterneerden in de gevangenis
“Het systeem moet erop gericht zijn om mensen meteen in de juiste zorgomgeving te plaatsen: een geïnterneerde hoort niet thuis in een gevangenis. Dat is zowel menselijk als financieel de enige verstandige keuze. Zolang dat niet gebeurt, zullen we de schadevergoedingen blijven opstapelen”, besluit Depoorter.
Tot slot pleit De Wit om de gezondheidszorg in de gevangenissen over te dragen van de FOD Justitie naar de FOD Volksgezondheid. “Die is beter geplaatst om deze zorg te organiseren. De bevoegde ministers Verlinden en minister Vandenbroucke zouden daar dringend werk van moeten maken”, besluit De Wit.
