Arweinydd Plaid Cymru yn addo dwyn y Prif Weinidog i gyfrif yn “gyhoeddus ac yn gadarn” os caiff ei ethol yn Brif Weinidog ym mis Mai

Plaid Cymru 4-03-2026, 08:52 elections, politics, reform

Byddai Arweinydd Plaid Cymru, Rhun ap Iorwerth AS, yn “ailosod y berthynas rhwng Cymru a San Steffan” pe bai’n cael ei ethol yn Brif Weinidog ym mis Mai, bydd yn dweud wrth gynulleidfa yn yr Institute for Government yn Llundain ddydd Llun.

Mae polau piniwn diweddar yn awgrymu newid seismig yng ngwleidyddiaeth Cymru yn dilyn Etholiadau’r Senedd ym mis Mai, gyda Phlaid Cymru yn gyson yn y polau piniwn fel y blaid fwyaf mewn senedd newydd estynedig o dan system fwy gyfrannol.
Cyhuddodd Rhun ap Iorwerth AS Brif Weinidog presennol Llafur Cymru o honni bod ganddi linell gymorth i Rif 10 ond mewn gwirionedd “nid oes llawer o dystiolaeth ei bod hi’n mynd heibio’r switsfwrdd”, gan ddyfynnu enghreifftiau o pan wrthodwyd galwadau am fwy o bwerau a chyllid gan Lywodraeth Lafur y DU.
Bydd yn cyhuddo Llafur o ystyried datganoli fel “digwyddiad, nid proses”, gan addo galw allan yn “gyhoeddus ac yn gadarn” ar Brif Weinidog y DU pan fydd yn methu â thrin Cymru gyda’r tegwch a’r parch y mae’n ei haeddu.
Disgwylir i arweinydd Plaid Cymru ddweud:
“Mae Cymru wedi’i chyfyngu gan realiti cyfansoddiadol y mae eraill i’w weld yn gwadu sy’n bodoli.
“I Lafur, yn enwedig ASau Llafur, maen nhw’n gweld refferendwm 1997 – ac efallai ychydig o gywiriadau – fel diwedd y daith.
“The boil was lanced, fel y broliodd Blair yn ddiweddarach.
“Datganoli fel digwyddiad, nid proses.
“Maen nhw wedi dweud wrthyn nhw eu hunain gymaint o weithiau mai nhw yw plaid datganoli, maen nhw wedi dechrau ei gredu.”
Gan siarad am Eluned Morgan, Prif Weinidog Llafur Cymru, bydd Rhun ap Iorwerth AS yn dweud:
“Mae hi’n honni bod ganddi fwy o ddylanwad dros y Prif Weinidog nag y gallwn i neu unrhyw un arall y tu allan i Lafur ei gael, ond beth yw ei dylanwad mewn gwirionedd?
“Ei hateb i mi yn sesiwn wythnosol cwestiynau’r Prif Weinidog yw y gall y Prif Weinidog presennol godi’r ffôn i Rif 10 mewn ffordd na allaf ond breuddwydio amdani.
“Mae’n gwbl annemocrataidd, ac yn gwbl amharchus - nid i mi, ond i bobl Cymru.
“Mae’n dangos bod rhai yn dal i gredu mai dim ond os yw Prif Weinidog Cymru a Phrif Weinidog y DU yn perthyn i’r un blaid y gall yr ‘agenda parch’ rhwng llywodraeth y DU a llywodraethau datganoledig fodoli.
“Ond hyd yn oed pe bai’n wir bod gan Brif Weinidog Cymru linell gymorth i Downing Street, ychydig o dystiolaeth sydd ei bod hi’n mynd heibio’r switsfwrdd.
“Cymerwch yr enghraifft ddiweddar boenus o ddatganoli plismona.
“Safodd y Prif Weinidog ar y llwyfan hwn yn datgan brwdfrydedd honedig ei phlaid drosto, dim ond i’r Ysgrifennydd Cartref wrth-ddweud ei sylwadau’n uniongyrchol ychydig ddyddiau’n ddiweddarach. Mewn gwirionedd, roedd yn ergyd eithaf erchyll i arweinydd Llafur yng Nghymru.
“Felly lle mae’r Prif Weinidog presennol wedi ceisio dod â rhywfaint o naws - gan hedfan ambell farcud i geisio gwneud penawdau - rwy’n siŵr y byddaf i yn cael fy ngweld fel rhywbeth o niwsans mewn ffordd nad yw’r Prif Weinidog presennol wedi bod. A hynny oherwydd fy mod yn addo canolbwyntio yn llwyr ar sefyll dros Gymru.
“Rwyf am iddi fod yn berthynas adeiladol gyda’r Prif Weinidog ac nid wyf yn ymddiheuro am ei gwneud yn glir i Keir Starmer mewn cyfarfod ar ôl cyfarfod y bydd fy nheyrngarwch i a theyrngarwch fy ngweinidogion i bobl Cymru, ac na fyddwn yn cilio o’r her.
“Fy ngham nesaf fydd bod yn dryloyw ynghylch y rhwystrau y mae Llywodraeth y DU yn eu gosod, a dwyn y Prif Weinidog i gyfrif am hynny’n gyhoeddus ac yn gadarn.
“Ar ddatganoli cyfiawnder a phlismona.
“Datganoli lles, darlledu, prosiectau ynni mawr.
“Rheolaeth dros Ystad y Goron.
“Fformiwla ariannu deg.
“Arian canlyniadol o brosiectau rheilffordd a ddynodwyd yn fel ‘Lloegr a Chymru’ heb un fetr o drac i’w hadeiladu ar ochr arall Clawdd Offa.
“Arwain Cymru o’r Newydd. Nid slogan ymgyrch yn unig yw hynny. Rhaid ei gweld hefyd drwy lens posibiliadau ehangach – heb faich teyrngarwch i San Steffan sydd wedi dal Cymru yn ôl am yn rhy hir.”
elections, politics, reform
Related News

Noemí Garcia: “Tenim l’oportunitat que el bloc de pisos d’Alaior es converteixi en habitatge públic"

La portaveu menorquinista al Consell Insular denuncia que cap administració empri les seves eines per adquirir el bloc que sortirà a subhasta i reclama que es protegeixi la llar de totes les famílies que hi resideixen

read more..

CDP: "L’affiche qui met le doigt sur l’injustice"

On peut aimer ou pas le graphisme de l’affiche de la CeA, mais une chose est sûre : elle ne fait que mettre en avant les couleurs de l’Alsace et son texte met le doigt là où ça fait mal chez les adversaires de la cause alsacienne. Ce n’est pas le graphisme de l’affiche qui dérange certains, c’est le fait qu’elle rappelle l’injustice et le déni de démocratie dont l’Alsace est victime.

read more..

Riba defensa la Directiva Marc de l’Aigua davant la pressió dels lobbies a Brussel·les

L’eurodiputada d’Esquerra Diana Riba ha co-organitzat un acte conjuntament amb Aigua és Vida, Enginyeria sense Fronteres, l’European Water Movement i EPSU per plantar cara a la reforma que prepara la Comissió Europea

read more..

Minister Van Bossuyt op ontradingsmissie in Congo: “Ons asielsysteem dient niet voor economische gelukszoekers”

Minister van Asiel en Migratie Anneleen Van Bossuyt is voor het eerst op officieel bezoek in Congo, en dat is niet zonder reden. Congo staat momenteel in de top drie van asielaanvragen, na Afghanistan en Palestina.

read more..

Més per Menorca proposa obrir als residents l’antic aparcament de llarga estada de l’aeroport

El partit menorquinista denuncia que actualment aquest espai de grans dimensions està tancat i en desús mentre els residents han de pagar per aparcar a l’aeroport

read more..

Junts força el Govern a desencallar el nou Palau de Justícia de Vic amb terminis concrets i dotació pressupostària

El grup parlamentari de Junts ha aconseguit l’aprovació, a la comissió de Justícia del Parlament de Catalunya, de dues propostes de resolució per impulsar definitivament la construcció del nou Palau de Justícia de Vic, una infraestructura llargament reivindicada per la ciutat i el conjunt de la comarca d’Osona.

read more..

Sybilla Nitsch: Regierung entdeckt spät, was längst auf dem Tisch liegt

Zur Ankündigung der Landesregierung, eine Reform des Integrations- und Teilhabegesetzes auf den Weg zu bringen, erklärt die innenpolitische Sprecherin des SSW, Sybilla Nitsch:

Vieles von dem, was jetzt als neue Initiative präsentiert wird, ist nicht neu, sondern liegt bereits seit Jahren auf dem Tisch. Bereits im Oktober 2022 hatte der SSW konkrete Änderungen vorgeschlagen: kostenlose Deutschkurse unabhängig vom Aufenthaltsstatus, bessere Möglichkeiten für Geflüchtete, Schulabschlüsse nachzuholen, schnellere Anerkennung ausländischer Berufsabschlüsse sowie einen besseren Zugang zu Gesundheits- und psychotherapeutischen Angeboten.

read more..

Pontón: “Pontevedra precisa outros catro anos máis de Lores para seguir avanzando"

Sinala a cidade como paradigma do modelo municipal de calidade e de éxito do BNG, capaz de transformar en positivo e mellorar a vida das persoas

read more..

Die bequeme Stille

Über unsere Gesellschaft, die lieber schaut als handelt — und warum das kein Naturgesetz ist.

Es gibt einen Moment, den wir alle kennen. Man liest eine Nachricht. Man hört eine Entscheidung, die etwas verändert: eine Regel, ein Gesetz, eine Zumutung, wieder eine Entscheidung gegen die arbeitende Bevölkerung. Man denkt: Das kann doch nicht wahr sein. Und dann? Man dreht das Handy um, schließt die Zeitung. Sucht eine Serie. Oder schläft ein.

read more..
Calendar
«July 2026»
MonTueWedThuFriSatSun
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031 
Tag cloud
anti-globalization, EU-scepticism, independence, elections, politics, social, reform, minorities, event, person, heritage, language, protest, international, development, legislation, security